“Village Voice” kontrowersyjnie o post-metalu na przykładzie Pelican. Już od pierwszego zdania wiadomo, że tekst ma przede wszystkim sprowokować fanów ostatniej wielkiej rewolucji w muzyce metalowej. Jednak jeżeli odstawimy na bok głupkowate porównania i ukryte za fasadą słownej masturbacji idiotyzmy, w oczy rzucą nam się dwa oczywiste fakty: a) metal grany przez muzyków wychowanych na college rocku nie będzie miał takiego feelingu i mocy jak ten, którym parają się zarośnięci i brzuchaci panowie znający na pamięć płyty Slayera oraz b) instrumentalne wygibasy nie zastąpią siły rażenia topornej łupanki na akordach barowych.

I paradoksalnie mogą to być dwie rzeczy, które pogrążą ten do niedawna wielce obiecujący gatunek, który zwykliśmy nazywać post-metalem. Bo i ile hardcorowe korzenie Neurosis wciąż dają o sobie znać na płytach i (nawet bardziej) podczas koncertów, o tyle Aaron Turner usiłujący zostać metalową inkarnacją Thurstona Moore’a nigdy nie będzie tak wiarygodny i skuteczny. Owszem, są odstępstwa od tej reguły – np. świetny debiut Have a Nice Life czy Ehnahre, ale gimme a break Wierzę, że muzycy Mastodon nie ściemniają ze swoim uwielbieniem dla Rush, podobnie jak nie chce mi się kwestionować podobnych zainteresowań Norwegów z Enslaved. Nie ma potrzeby prowadzić prywatnego dochodzenia w towarzystwie wujka Google’a, bo każdy głuchy usłyszy, że przemycanie takich inspiracji do granej przez te zespoły muzyki wychodzi bardzo naturalnie. Co innego w przypadku wspomnianego Pelican czy na szczęście milczącego od dłuższego czasu Red Sparrowes, który zaskoczył świetnym debiutem, by potem skompromitować się marnymi splitami i jeszcze gorszą “dwójką”. Wiadomo, że w miarę eksploatacji konkretnego gatunku zmniejsza się ryzyko powstania genialnych albumów, ale post-metal kona o wiele szybciej niż pozostałe odłamy muzyki ekstremalnej. A mogłoby się wydawać, że po wprowadzeniu ekstremy na salony to właśnie ta szufladka będzie wiodła prym w najbliższych latach.

W odtwarzaczu: Obliteration – “Nekropsalms”, Norah Jones – “The Fall”, The Black Tapes i nowa Armia.

“Próby kontrolowania muzyki przez zamykanie sieci P2P, blogów z plikami MP3,  BitTorrentów czy innych wynalazków przypominają stopowanie odruchów serca. Nic tego nie powstrzyma” – pisze lider Sonic Youth, Thurston Moore, w artykule “The Best 90 Minutes of My Life“. Nawiązuje tym samym do opinii, jakie pojawiły się zaraz po rynkowym debiucie kaset magnetofonowych. Przedstawiciele przemysłu muzycznego – co mają już w zwyczaju – obawiali się wówczas, że nowy format będzie sprzyjał nielegalnemu kopiowaniu muzyki. Mieli rację – kaseta jest bardziej poręcznym wynalazkiem niż płyta winylowa, a na dodatek daje możliwość nagrywania i przegrywania muzyki w domowych warunkach. Czyli coś, czego fani nie byli w stanie zrobić z czarnym krążkiem. Ale jednego nie przewidzieli – nowy format pomógł też rozpowszechnić muzykę.

Źle wspominam czasy, kiedy na moich półkach zalegały stosy kaset. Tych własnoręcznie przegrywanych, pirackich, jak i niewiele później oryginalnych. Nie dlatego, że poznałem wówczas kilka albumów, które do tej pory zajmują wysokie pozycje w moim zestawieniu najlepszych płyt wszech czasów. Na tę ocenę nie ma też wpływu fakt, że kasety były tanie jak barszcz (mowa o polskich “piratach”), a bootlegi – nawet te najbardziej nieprawdopodobne, jak np. koncerty Sepultury z Argentyny, czy innego Chile – były dostępne w sklepach. Sama zabawa w załatwienie nowości zza granicy, choć czaso- i pracochłonna, miała swój urok. Dzięki temu ludzie z różnych krajów nawiązywali kontakty, które przetrwały do dzisiaj, a oczekiwanie na przesyłkę i niepewność czy przyjdzie w jednym kawałku, stało się czymś na kształt rytuału. Do szewskiej pasji doprowadzało mnie brzmienie. Daleko mi do audiofila, ale wątpliwości jakie budził dźwięk z dziesiątej kopii oryginału “Wolverine Blues” sprawiały, że obcowanie z muzyką przypominało coś na kształt żucia gumy “Donald”, którą ktoś miał już wcześniej w paszczy. Do tego dochodził lęk przed “wciągnięciem” kasety przez odtwarzacz, jak i fakt, że każde kolejne przesłuchanie niszczyło nośnik. Do dziś wspominam debiut Deicide, który pożyczyłem koledze, a temu przypadkowo w pewnym momencie wcisnął się klawisz “record”.

A jednak dzięki taśmie zwiększyła się dostępność muzyki. Kto z nas nie robił składanek dla znajomych, na imprezę, czy nawet dla siebie? Daleko mi do entuzjazmu Moore’a, ale pamiętajmy, że nasze domowe przegrywanie było niczym w porównaniu do całej kultury mix tape, która wykształciła się na Zachodzie i, w trochę zmienionej formie, ma się dobrze po dziś dzień.

Nie wierzcie w zapewnienia niszowych muzyków i newsowe sensacje, że kaseta wraca. Jeżeli w 2007 roku sprzedaż taśm w Stanach wynosiła 0,05% ogólnej sprzedaży muzyki, a największe wytwórnie (a za nimi producenci) dali sobie z tym spokój, to coś musi być na rzeczy. Fakt, że możecie bez większych problemów kupić kasety Sunn O))) czy noise’owych freaków, nie ma większego znaczenia. Na dodatek ci, którzy wieszczą comeback taśmy, mogą być tymi, którzy wbiją ostatni gwóźdź do trumny z napisem “Compact Cassette”. Dlaczego? Bo niebawem skończą się zapasy czystych taśm. Może nie w przyszłym roku, jak przewidują internetowi prorocy, ale wkrótce. Zacznie się więc nagrywanie na używanych kasetach, a te będą coraz gorszej jakości, więc w pewnym momencie przestanie się opłacać nawet nagrywanie na nich noise’u. W końcu biały szum też musi być słyszalny.

Parę lat temu (będzie już ponad dziewięć) zawitałem do sklepu muzycznego, w którym miałem w zwyczaju kupować płyty. Właściciel przybytku na “dzień dobry” pochwalił się, że ma już promo nowej płyty Morbid Angel. Problem polegał jednak na tym, że była to kaseta magnetofonowa. W ten sposób wytwórnia chciała zapobiec rozpowszechnieniu materiału przed oficjalną premierą. Kilka lat później – dostaję telefon, że jest już promo nowego deathmetalowego projektu Nicke Anderssona. Sęk w tym, że jest to… taśma. Nie dlatego, że Nicke obawiał się internetowych piratów. Po prostu w ten sposób chciał przypomnieć sobie czasy, kiedy na potęgę nagrywał kasety i wysyłał je praktycznie w świat. Nie miałem już wtedy na czym odtworzyć “Stinking Up The Night”, zresztą do tej pory nie udało mi się kupić takiego sprzętu. Bo wiem, że nie ma to najmniejszego sensu.

p.s. wspierajcie zacne inicjatywy

Podczas czwartkowego spotkania w krakowskiej Pauzie Leszek Gnoiński zadał pytanie, które kiedyś już się przewinęło przez nieliczne polskie gazety piszące o muzyce. – Dlaczego na Zachodzie udało się zrobić karierę akurat muzykom metalowym, a nie takiej Kayah? – Bo tekstów nie sposób zrozumieć – odpowiedział kilka lat wcześniej jakiś mądry pismak.

Sprawa tak naprawdę jest prosta – na Zachodzie każdy kraj ma przynajmniej jedną taką Kayah, zazwyczaj dużo lepszą od pierwowzoru. Po drugie, polskie gwiazdy jadące na koncerty na Zachód zazwyczaj wychodzą z założenia, że skoro są gwiazdami w Polsce, to zagranicą pewnie też. Po trzecie – jeżeli już uda im się zagrać poza Polską, to zazwyczaj ma to miejsce w najlepszym wypadku raz na dwa lata. A teraz zobaczcie sobie ile koncertów taki Vader, Behemoth czy Decapitated zagrali na całym świecie, z różnej klasy zespołami. Większość zapewne w klubach, które Amerykanie zwykli określać mianem “shithole”, za przysłowiowego schaboszczaka i piwo.

Owszem, z  wyglądu muzyków metalowych można się pośmiać. Z muzyki pewnie też. Ale z ich poświęcenia i pracowitości już nie. Szkoda tylko, że rodzimi grajkowie mając pod ręką żywy dowód na to, że można zrobić karierę na Zachodzie, jeszcze nie wyciągnęli z tego wniosków. Narzekać każdy potrafi.

W odtwarzaczu: Fugazi i audiobook “Gottland” Mariusza Szczygła.

Spokojnie, temat tej notki nie ma nic wspólnego z naszymi ukochanymi politykami. 21 listopada w austriackiej miejscowości Linz będzie miał miejsce No Music Day. W skrócie oznacza to, że sklepy nie będą katowały swoich klientów popowym szajsem z najniższej półki, w kinach nie można będzie obejrzeć filmu ze ścieżką dźwiękową (up yours, Hannah Montana!), a nabożeństwa w kościołach zostaną zubożone o tęskne zawodzenia księży. Pełna lista zakazów znajduje się tutaj.

Po co to wszystko? “Wire” twierdzi, że jest to część inicjatywy 2009 European Capital of Culture’s Horstadt, która ma na celu poprawę warunków funkcjonowania pewnej specyficznej instalacji w centrum miasta. Pod linkiem w poprzednim akapicie znajdziecie trochę inne wytłumaczenie. A może nawet jego brak. Spróbujmy sobie jednak wyobrazić, jak mógłby wyglądać Narodowy Dzień Bez Muzyki. Horror czy ukojenie?

W prawej nawigacji tego bloga, niemal od samego początku jego bytności, znajduje się pozycja zatytułowana “Julian Cope“. Odnośnik kieruje gości na dość dziwne strony. Ciężko się w nich zorientować przy pierwszej wizycie, ale jeżeli poświęcicie troszkę swojego cennego czasu, na pewno znajdziecie tam coś dla siebie. Kto zacz? Domorosły archeolog, który wykłada w British Museum. Pisarz, który napisał dwie autobiografie. Wielbiciel kraut rocka, od momentu kiedy przyznawanie się do bycia fanem Faust groziło śmiercią towarzyską. Muzyk, który odniósł spore sukcesy, nagrywał dla wytwórni Ricka Rubina i wystąpił gościnnie w jednym z najlepszych utworów Sunn O))), ale od początku kariery ignorował słowo “kompromis”. Jeden z pierwszych bloggerów – jego Head Heritage działa nieprzerwanie od 1998 roku. Aż w końcu długowłosy świr w skórzanych spodniach i czapce Luftwaffe. Żona tak skomentowała jego garderobę: “drogie dzieci, gdyby Niemcy wygrali drugą wojnę światową, wszyscy chodziliby ubrani jak wasz tatuś”.

Jestem świeżo po lekturze wspomnianych autobiografii Cope’a, które w 2000 roku zostały wydane w jednym tomie. “Head-on/Repossessed” to książka/-i niezwykła/-e. Nie tylko dlatego, że Julian posługuje się słowem jak Paganini smyczkiem. To historia wzlotów i upadków muzyka rockowego, których nie widać w blasku reflektorów i na ekranach telewizorów. Są narkotyki, problemy rodzinne, paranoja i wreszcie muzyka. “To jedna z najlepszych książek o latach 80.” – głosi na okładce “Repossessed” recenzent “Guardiana”. Owszem, tyle że to lata 80., w których rewolucja punkowa jest czymś na kształt wspomnienia ery kamienia łupanego, a The Smiths oraz Echo & The Bunnymen nie cieszą się szacunkiem autora. Słowem – dekada, którą zwykliśmy pamiętać zgoła inaczej. Gdzieś spomiędzy kart wyziera nienawiść do polityków, zorganizowanej religii (choć Cope będąc już dojrzałym mężczyzną przyjął chrzest), ale znalazło się też miejsce na miłość i relacje międzyludzkie. Jeżeli istnieje ktoś, o kim można z czystym sumieniem powiedzieć, że jest człowiekiem o tysiącu twarzy, to jego nazwisko brzmi Cope. Julian Cope.

Julian ozdobił swoją personą okładkę listopadowego “Wire“. W środku całkiem niezły wywiad, ale głównie o jego najnowszych poczynaniach muzycznych.

W odtwarzaczu: African Elephants – “Dead To Me”, Genitorturers – “Black Heart Revolution”, This Immortal Coil – “The Dark Age Of Love”, Terror Dnajah – “Gremlinz”

“Guardian” narzeka na coraz brzydsze okładki płyt. Słusznie, ale tak naprawdę who gives a fuck? Przecież muzyka odtwarzana na telefonie komórkowym nie dość, że pozbawiona jest jakości, to na dodatek rzadko wzbogacona plikiem z okładką. W iPodach częściej, ale po cholerę?

Szybki rzut okiem na najgorsze okładki płytowe 2007 i 2008 roku według Pitchforka. Tym zestawieniom daleko do ideału, ale nie trzeba mieć IQ na poziomie Dody, by zauważyć, że nie jest dobrze. A teraz? Na pierwszy ogień idzie Ghostface Killah z obrazkiem, którego nie powiesiłby sobie nad łóżkiem nawet rosyjski raper. Założenie, jak na artystę ery reality shows rodem z MTV (potwarz, nie?) przystało, jest w porządku – klejnoty, złoto i laski. Wykonanie? No cóż, dobre dragi ziomale mają. Można przypuszczać, że Ghost chciał konkurować z RZA, który na potrzeby okładki swojej najnowszej solowej płyty zatrudnił artystę niezłego formatu, ale chyba jeszcze większego serca. Ten uczynił z niego hybrydę Zorro i Don Juana, otoczoną przez zamaskowane niewiasty rodem z ekranizacji “Baśni tysiąca i jednej nocy” w reżyserii Tarantino. Na tym tle trochę lepiej wypada niejaki Major Lazer, ale na trzeźwo jego też ciężko zrozumieć.

Alternatywa nie prezentuje się dużo lepiej, ale najbardziej boli, że dobre płyty zostają zbezczeszczone przez domorosłych następców Andy’ego Warhola, dla których narzędzia Photoshopa stały się substytutem kreatywności. Six Organs Of Admittance, Mew, The Antlers (Endo, anyone?), Dirty Projectors… Metal? Pożal się diable! Renesans thrash metalu sprawił, że każdy gówniarz chce mieć okładkę w stylu Dana Seagrave’a. Tyle tylko, że sam Seagrave od dawna nie jest w stanie namalować obrazu, który by chociaż trochę przypominał jego najlepsze prace. Klonów Travisa Smitha mamy już na pęczki, a on sam od lat robi wszystko na jedno kopyto. Jeden Southern Lord nie pomoże.

Tylko czy ktoś jeszcze potrzebuje dobrych okładek? Grono zainteresowanych z roku na rok kurczy się coraz bardziej. Teoretycznie płyty winylowe (z większymi okładkami) przeżywają renesans, pojawiają się wypasione wydania picture disc, 180-gramowe krążki, gatefoldy, cuda-niewidy, ale prawdziwym haczykiem staje się raczej hasło “limited edition” umieszczone na froncie. W myślach kalkujemy jak długo takie wydanie będzie dostępne w sklepie, ile za nie dostaniemy za pięć lat na e-bayu i… płyta za szybko trafia na półkę. Kiedy ostatnio kupiliście album bo zaintrygowała was okładka? Ja rok temu. Młodsze pokolenie ma już takie podejście głęboko w poważaniu. Wystarczy przecież kilka przypadkowych plików wrzuconych do telefonu i luzacka tapeta z gołymi cyckami. Okładka najwyraźniej przestaje być integralną częścią płyty.

Katatonia – “Night Is The New Day”

A miało być tak pięknie… Mogłoby się wydawać, że trzy lata to wystarczający czas, by nagrać naprawdę dobrą płytę. Okazuje się jednak, że niekoniecznie. Szkoda tylko, że przydarzyło się to jednemu z moich ulubionych zespołów.

Inspiracje panowie Renske i Nystrom mają coraz lepsze, ale co z tego, skoro większość kawałków na “Night Is The New Day” to taka gorsza wersja stron B ich wcześniejszych singli? Gorzki i twardy cukierek w ładnym opakowaniu. Niby nazwa ta sama, ale gdzieś zniknęły chwytające za pikawę melodię. Owszem, smutek pozostał, ale obawiam się, że wynika on raczej z faktu, że musieli się bardzo spieszyć z zakończeniem pracy nad nowym krążkiem. Podobno naciskała wytwórnia, a Szwedzi nie potrafią pracować w nerwowej atmosferze. Na dodatek pojawiło się hasło “writer’s block“, co już nie wróżyło dobrze. W końcu co nagle, to po diable. Czyli w przypadku death metalu może przynieść złe (czytaj: dobre) efekty, ale już przy okazji “suicide rock”, jak nazywa się teraz muzykę Katatonii, raczej nie.

Dwie dobre piosenki na 12 (odpakowałem właśnie pięknie wydaną wersję w digibooku) to za mało. Nie przekonał mnie opethowy “Idle Blood”, udostępniony jako pierwszy “Forsaker”, ani promujący całość “Day And Then The Shade”. Powoli “chwytają” “Onward Into Battle” i “The Promise of Deceit”. Reszta? Wpada jednym uchem, wypada drugim. A w przypadku tego zespołu taka sytuacja jeszcze nigdy nie miała miejsca. Jestem już po dziesięciu przesłuchaniach. Do “The Great Cold Distance” wystarczyło pięć, ale tutaj nie ma utworów na miarę “Soil’s Song” czy nawet “My Twin”.

Żeby jednak nie popaść całkiem w minorowy ton: w kwietniu na dwa koncerty przyjeżdża do Polski Killing Joke!